6 Şubat depremlerinin ardından en ağır yıkımı yaşayan şehirlerin başında gelen Hatay’da, afet yönetimi konusunda dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Afet yönetimi alanındaki çalışmalarıyla bilinen uzman isim Özer Gövce, “Hatay’dan Yükselen Hafıza” başlıklı değerlendirmesinde, yaşanan büyük felaketin ardından edinilen tecrübelerin geleceğin şehirlerini şekillendireceğini vurguladı.
Gövce, 6 Şubat depremlerinin yalnızca şehirlerin yıkılmasıyla anılmaması gerektiğini belirterek, asıl üzerinde durulması gereken konunun afet yönetim sistemi içerisinde edinilen hafıza ve oluşan refleksler olduğunu ifade etti.
Başta Hatay olmak üzere depremden etkilenen 11 ilin, afet yönetim sistemi içerisinde risk ve zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçleri açısından önemli birX sorgulama dönemine girdiğini belirten Gövce, bu sorgulamanın merkezinde ise Hatay’ın yer aldığını kaydetti.
“Hatay Dünyanın İzlediği Bir Laboratuvara Dönüştü”
Bu kapsamda düzenlenen “Afet Yönetiminde Hatay Örneği” sempozyumunun yalnızca akademik bir toplantı olmadığını ifade eden Gövce, deprem kuşağında bulunan ve afet riski taşıyan şehirler için ortak akıl oluşturacak önemli bir eşik niteliği taşıdığını söyledi.
Hatay’ın bugün afet yönetimi açısından dünyanın dikkatle izlemesi gereken bir “canlı laboratuvara” dönüştüğünü belirten Gövce, şu değerlendirmede bulundu:
“Risk ve kriz yönetimi, toplumsal dayanışma, yeniden imar, kültür varlıklarının korunması ve dirençli şehir anlayışı açısından Hatay çok önemli bir deneyim ortaya koymuştur. Bu sempozyumda ele alınan her başlık, iklim krizleri ve doğal afetlerle mücadele eden ülkelerin geleceğine ışık tutacaktır.”
“Müdahale Eden Şehir Değil, Afete Hazır Şehir”
Afet yönetiminde artık yeni bir anlayışın öne çıktığını ifade eden Gövce, “müdahale eden şehir” anlayışının yerini “afetlere hazır şehir” modeline bıraktığını söyledi.
Hatay’da yaşananların, afet sonrasında müdahale etme kültürünün yeterli olmadığını gösterdiğini belirten Gövce, bundan sonraki süreçte şehirlerin afet yaşanmadan önce tüm unsurlarıyla hazır olması gerektiğini vurguladı.
Şehirlerin Yeni Omurgası Nasıl Olmalı?
Özer Gövce, geleceğin şehir planlamasında artık şu başlıkların temel omurga haline gelmesi gerektiğini ifade etti:
Zemin güvenliği
Yapı yoğunluğu
Acil toplanma alanları
Enerji sürekliliği
Su ve iletişim altyapısı
Salgın hastalıkların önlenmesine yönelik sistemler
Arama kurtarma koordinasyonu
Lojistik koridorlar
Destek illerden gelecek yardımlar için stratejik ulaşım ağları
Şehir tahliye planları
Afet senaryoları
Dijital kriz yönetim sistemleri (AYDES-CBS)
Gövce, özellikle iletişim ve altyapının afet anlarında hayati rol oynadığına dikkat çekerek, şehirlerin yalnızca bina güvenliğiyle değil, tüm yaşam sistemleriyle birlikte planlanması gerektiğini belirtti.
“Afet Yönetimi Artık Hayati Bir Zorunluluk”
Yaşanan büyük afetin, afet yönetiminin artık teorik bir söylem olmaktan çıktığını açık şekilde ortaya koyduğunu ifade eden Gövce, toplumun her kesiminde afet bilincinin yaygınlaşmasının zorunlu hale geldiğini söyledi.
Japonya ve Şili gibi ülkelerin yıllardır afetlerle mücadele ettiğini hatırlatan Gövce, Hatay’da yaşananların hazırlığın, toplumsal bilincin, şehir planlamasının ve denetimin ne kadar kritik olduğunu gözler önüne serdiğini belirtti.
“Hatay Artık Yeniden Varoluş Mücadelesiyle Anılıyor”
Yazısının sonunda dikkat çeken mesajlar veren Gövce, Hatay’ın artık yalnızca yaşadığı büyük acıyla değil, ortaya koyduğu yeniden ayağa kalkma iradesiyle anılması gerektiğini ifade etti.
“Ortak akıl, hafıza ve tedbirlerle yürütülen bu mücadele, gelecekte dirençli kent modelinin öncüsü olacaktır” diyen Gövce, yaşanan acıların yalnızca anılmak yerine geleceği koruyacak bir bilince dönüştürülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
