KOLOREKTAL KANSER FARKINDALIK AYI

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp

Hatay İl Sağlık Müdürü Dr.Mustafa Hambolat 1-31 Mart ”Kolorektal Kanseri Farkındalık Ayı” dolayısıyla yaptığı açıklamada :”Kolorektal kanserler (KRK) dünyada ve ülkemizde yaygın görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Türkiye Birleşik Veri Tabanına göre, ülkemizde bu kanser türleri hem erkeklerde hem de kadınlarda 3. sırada yer almaktadır. Avustralya ve Yeni Zelanda, Avrupa ve Kuzey Amerika’da görülme sıklığı Asya ve Afrika bölgelerine göre daha yüksektir. Bu coğrafi farklılığın önemli etkenlerinin; beslenme tarzı, çevresel maruziyet ve genetik yatkınlık olduğu düşünülmektedir. 40 yaşın altında KRK nadirken, 40-50 yaştan sonra görülme sıklığı artmaya başlamaktadır. KRK vakalarının %85’i 50 yaş ve üzerindedir.

Erken evrede teşhis edildiğinde büyük ölçüde tedavi edilebilir bir hastalık olan kolorektal kanser vakalarının %85’i 50 yaş ve üzerindedir. Kolorektal kanserlerin taranmasındaki temel amaç; ülke çapında oluşturulan ulusal bir tarama programını hedef popülasyona uygulayarak kolorektal patolojileri henüz erken evrede tespit etmenin yanı sıra karmaşık ve pahalı tedavi gereksinimlerinin de önlenmesi hedeflenmektedir..

 Kolorektal Kanser Risk Faktörleri

KRK geliştirme riski hem çevresel hem de genetik faktörlerden etkilenir.

 Kolorektal kanserin değiştirilebilir risk faktörleri şunları içermektedir:

  • Aşırı kilolu veya obez olmak
  • Fiziksel olarak aktif olmamak
  • Fazla miktarda işlenmiş (sosis, salam ve benzeri) veya işlenmemiş kırmızı et (sığır, kuzu, karaciğer ve benzerleri) tüketimi
  • Sigara dâhil tütün ürünlerinin kullanımı
  • Alkol kullanımı
  • Diyabet ve insülin direnci varlığı
  • Kolesistektomi

Kolorektal kanserin değiştirilemez risk faktörleri arasında ise şunlar yer almaktadır:

  • Cinsiyet (hem insidans hem de ölüm oranları erkeklerde kadınlara göre önemli ölçüde daha yüksektir.)
  • İleri yaş
  • Irk ve etnik köken
  • Kişide kalın bağırsak poliplerinin veya kalın bağırsak kanseri öyküsünün bulunması
  • Kişide inflamatuvar bağırsak hastalığı (Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı) öyküsünün varlığı
  • Ailede kalın bağırsak polipleri veya kalın bağırsak kanseri öyküsünün olması
  • Kalıtsal bir sendromun varlığı (Lynch Sendromu, adenomatöz ve hamartomatöz polipozis sendromları vb)
  • Tip 2 diyabet hastası olunması
  • Akromegali varlığı
  • Böbrek transplantasyonu geçirmiş olmak
  • Androjen yoksunluğu tedavisi almış olmak
  • Kistik fibrozis varlığı
  • Abdominopelvik radyasyon öyküsünün olması.

Kolorektal Kanser Belirtileri

Enfeksiyon, hemoroid, irritabl bağırsak sendromu veya inflamatuar bağırsak hastalığında da sıklıkla izlenebilen aşağıdaki belirtiler, kolorektal kanserin habercisi olabilmektedir:

  • Bağırsak alışkanlıklarında ishal-kabızlık gibi değişikliklerin meydana gelmesi ve bu değişikliklerin birkaç günden uzun sürmesi
  • Bağırsakta tam boşalmama hissi
  • Parlak ya da koyu kırmızı kanla karakterize rektal kanama
  • Dışkının koyu kahverengi veya siyah görünmesine neden olabilecek kanın varlığı
  • Karında şişkinlik, kramp tarzında ağrı veya gaz şikâyeti
  • Bilinen bir neden olmaksızın kilo kaybı
  • Güçsüzlük ve yorgunluk

Kolorektal Kanser Tedavisi

Kolorektal kanserde cerrahi, ilaç tedavisi (kemoterapi) ve ışın tedavisi (radyoterapi) gibi farklı tedavi seçenekleri uygulanmaktadır.

Kolorektal Kanser Korunma Stratejileri

Kolorektal kanseri önlemek için atılması gereken en önemli adımlardan biri tarama programı olmakla birlikte, aşağıdaki sağlıklı yaşam davranışlarını uygulamak da diğer birçok kanserden olduğu gibi kolorektal kanserlerden korunmada önemlidir:

 

  • Sağlıklı kiloda olmak ve bunu sürdürmek
  • Kırmızı ve işlenmiş et tüketimini sınırlandırmak ve daha fazla taze sebze, meyve ve tam tahıl ürünü tüketmek.
  • Posa içeriği yüksek besinlerin tüketimini artırmak. (Posa içeriği en yüksek besinler sırasıyla; kuru baklagiller, tahıllar ve sebze-meyvelerdir.)
  • Günde 30-60 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapmak (tempolu yürüyüş, bisiklete binmek gibi)
  • Sigara ve alkol kullanmamak.

 

Ülkemizde Kolorektal Kanser Taraması Ulusal Standartları belirlenerek uygulamaya konulmuştur. 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkek nüfusa İlçe Sağlık Müdürlükleri ve Toplum Sağlığı Merkezlerine (TSM) bağlı olarak faaliyet göstermekte olan; Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezleri (ASM)’nde gaitada gizli kan kiti yardımıyla hızlı, pratik ve güvenilir bir şekilde 2 yılda bir ücretsiz olarak tarama yapılmaktadır. Tarama kapsamında bu yaş grubundaki kişilere ayrıca 10 yılda bir kolonoskopi yapılması önerilmektedir. Tarama sonucunda Gaitada Gizli Kan Testi (GGKT) pozitif olan kişiler ileri tetkik amacıyla ikinci/üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirilmektedir.”dedi.

İlgili Haberler

Puan Durumu