Soru : Benim maddi durumum çok iyidir. Bir koçu kurban keseceğim. Hanımımın ve oğlumun mal varlıkları yoktur. Bu koç hepimize yeter mi? Onların da kurban kesmeleri gerekir mi?
Cevap : Küçükbaş bir hayvan, yani bir koç, bir keçi ya da bir koyun, bir kişi için kesilir. İslam’da ferdi mülkiyet esastır. Kurban, zekat ve hac zengin için yerine getirilmesi şart olan ibadetlerdir. Koca, aldığı maaşla veya kazançla evin nafakasını temin ediyor ve elinde bir kurban parası bile kalmıyor ise kurban kesmesi gerekmez. Ben kesmezsem komşular ne der, diye borç kurban alıp kesmesi uygun değildir. Hanımefendi ise miras, mehir vb. yollarla mal varlığı var ise kurban kesmesi vaciptir. Yani bir evde fertlerden hangisi zenginse o kurban keser. Karı – koca ikisi de zenginse ikisi de kesmelidir. Hanım zenginse hanım, koca zenginse koca keser. Bir evde bulunan oğul veya kızların nafakası babaya aittir. Ama kendine ait mal varlığı olan, zengin oğul veya kızın kendileri için kurban kesmeleri vaciptir.
Soru :Hangi bariz kusurlar hayvanın kurbanlık olmasına engeldir?
Cevap :- Hastalığı açık olan,
– Çok zayıf olan,
– Kurban edileceği yere gidemeyecek kadar topal olan,
– Bir veya iki gözü kör olan
– Boynuzlarının biri veya ikisi kökünden kesilmiş olan,
– Koyunda bir, sığırda iki meme ucu kopuk olan, (ister doğuştan, ister sonradan memelerinin yarısı olmayan kurban olmaz. Ayrıca hastalıktan dolayı memelerinin yarısının sütü kesilen hayvan da kurban olmaz. Ama hastalık olmadan sütü kesilmişse mahzuru yoktur.)
– Kulağının yarıdan fazlası kesik olan,
HAYVANLAR KURBAN OLMAZ.
Soru : Taksitle, vadeli veya kredi kartıyla kurban satın alıp kesmek caiz midir?
Cevap : Evet, caizdir. Kendisine kurban kesmek vacib olan kimse, taksitle senet imzalayarak veya kredi kartıyla bir kaç ayda kıymetini ödemek üzere kurbanlığı satın alıp kesmesi caizdir. Tabi vakti geldiğinde borcunu ödemesi gerekir. Yoksa faize girer ki faiz haramdır.Peşin 18000₺, vadeli 3 ayda ödemek şartıyla 19000₺ ye kurbanlık hayvanı satın alıp kesmek caizdir.
Çünkü bu şekillerde alınan kurbanlık hayvana, peşin alınanlar gibi sahip olunur. Yani satın alanın tam mülkiyetine geçmiş olur.
Kurban helal kazançla satın alınır. Haram kazancın kurbanı da, zekatı da olmaz. Hatta mirasçılara miras olarak da kalmaz. Böyle yollarla elde edile malı ya asıl sahibini bulup teslim etmeliyiz veya sevap beklemeden çok muhtaç durumda olan kimselere vermeliyiz.
Soru : Kurbanımızın dersini veya bazı parçalarını kesen kimseye kesim ücreti olarak verebilir miyiz? Kişi kurbanı bir parçası eksik olarak satın alabilir mi? Ya da kurbanın bir parçasını satabilir mi?
Cevap : Hayır, kurbanın bir parçasının kesim ücreti olarak verilmesi caiz değildir. Kasabın kesim ücreti alması caizdir. Çünkü kesme fiili ibadet değildir. Şimdiye kadar kesim yapana, kesim ücreti yerine hayvanın deri vb. bir parçasını verdiysek, kıymetini fakirlere vermemiz gerekir.
Kurbanı satın alınca da tamamına malik olmamız gerekir. Satan kimse dese ki; “başı vs. bende kalmak şartıyla bu kurbanlığı satıyorum“ alan da bunu kabul ederek satın alsa bu caiz olmaz. Kişi kurban niyetiyle tamamını satın alır.
Kurban sahibinin kurbanlığın herhangi bir parçasını satarak menfaat temin etmesi caiz değildir. Ama kendisi kullanabilir. Hayır olarak, inandığı ve güvendiği şahıs veya kurumlara bağış yapabilir.
Soru :1-Mukim birisi seferi mesafede bir yerde vekalet yoluyla vacib kurbanı kesmesi caiz midir?
2-Bayram günü seferde olan birisi, kurbanını burada kesmiş olsa ve bayramın üçüncü gününde mukim olsa yani kendi evine dönse tekrar kurban kesmesi gerekir mi?
Cevap :1- Evet, caizdir. Çünkü burada önemli olan kurbanın kesildiği yer değil, kurban kesen mükellefin mukim mi yoksa misafir mi olduğudur. Bundan dolayı mukim birisi vekalet yoluyla Türkiye’de ve ülke dışında kurbanını kestirmesi caizdir.
2- Hayır, gerekmez. Bayram günlerinde misafirlikte olan birisi kurbanını burada kesmişse, mukim olduğu zaman tekrar kurban kesmesi gerekmez.
Soru : Bir buzağım var. Onu kurban bayramında kesmek istiyorum. Ama bayramın birinci günü itibariyle iki yaşını doldurmasına 17 gün kalıyor. Bunu kurban kesebilir miyim?
Cevap : Evet, kesebilirsiniz. Siz miladi takvime göre hesap yapıyorsunuz. İbadetler, namaz hariç (Namaz vakitleri güneşin hareketine göredir.) kameri ay hesabına göredir. Bir kameri yıl 354 gündür. Güneş takvimi ile arasında bir yılda 11 gün fark vardır. İki yılda toplam 22 gün fark eder. Sizin kurbanınızın güneş takvimine göre 17 günü eksiktir. Ancak bu buzağı kameri takvime göre iki yaşını doldurmuştur. Ve kurban edilmesi caizdir. Koyun ve keçinin kurban edilebilmesi için 1, devenin 5, sığırın da 2 yaşını bitirmiş olması gerekir. Yalnız koyun 6 ayını bitirmiş olup bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli ise onu da kurban etmek caizdir. “Anası gibi gösterişli ise kurban olur.“ sözü doğru değildir. Çünkü anası zayıf ve gösterişsiz olabilir.
Kurbanlık hayvanlar, bu yaşları tamamlamamışlarsa kurban etmek caiz olmaz.
Soru : Eşim bu hastalıktan iyileşirse Ankara’nın fakirlerine dağıtmak üzere bir koçu kurban kesip dağıtmayı adıyorum.“ diye adak adadım. Eşim, Elhamdulillah iyileşti. Ama biz şimdi Bursa’da yaşıyoruz. Adağımı koyun olarak Bursa’da kessem ve buranın fakirlerine dağıtsam olur mu?
Cevap : Evet, caizdir. Adak, insanın bir musibetten kurtulması veya bir nimete nail olması üzerine, kendisine vacip olmadığı halde bir ibadeti yerine getirmek için Allah’a (cc) söz vermesidir. Adanan şey olursa o zaman kul Allah’a verdiği sözü yerine getirmelidir. Bu, şartlar uygunsa yerine getirilir. Uygun değilse şehirlerin, kişilerin farklı olmasının dinimiz açısından bağlayıcılığı yoktur. Hatta adanan kurban küçükbaş hayvansa koç yerine koyun veya keçi kesilebileceği gibi, büyükbaş kurbana da hisse olarak girilebilir. Ancak büyükbaş hayvan kurban olarak adanmış ise yerine küçükbaş hayvan kurban etmek caiz değildir.