Soru:Babam 5 ay önce vefat etti. Mirası daha bölmedik. 5 kardeşiz. Ben ve bir kardeşim başka şehirde çalışıyoruz. 3 kardeşimiz babamızdan kalan evlerde oturuyor, dükkan ve bahçe gelirlerini alıyorlar ve bize de bu gelirlerden hiç bir şey vermiyorlar. Bizim hakkımız kardeşlerimize geçiyor mu?
Cevap:Evet, kul hakkı geçer. Ölüm hak, helal mirasın taksimi de helaldir. (Haram malın zekatı da, mirası da olmaz.) Zamanı geçirmeden, vefat eden kimsenin varsa borçları ödendikten sonra bir an evvel mirası, varisler arasında taksim etmek gerekir. Eğer taksim gecikecekse miras mallarının geliri bütün varislere bölüştürülmelidir. Pay verilmeyen varislerin rızasını almak farzdır. Haksız yere onların hakkını yemek caiz değildir. Kardeşlerin, miras gelirini hak eden kardeşlerine haklarını vermeleri veya diğerlerinin haklarını kardeşlerine hibe etmeleri de caizdir.
Soru:Borsada ticaret yapmak caiz midir?
Cevap:Evet, şartlı olarak caizdir. Eğer borsadaki şirket İslamî şartlara dikkat ediyor ve helal ticaret yapıyorsa; buranın hisselerini almak ve satmak caizdir. Çünkü kar da zarar da mümkündür. Eğer şirket İslam’ın uygun görmediği şeylerin ( içki, faiz vb. ) ticaretini yapıyorsa; buraya hissedar olmak caiz değildir. Faizle ticaret yapan iş yerlerinin veya faizli bankaların hisse senetlerini almak-satmak, velev ki kar-zarar ortaklığı olsun, caiz değildir.“Borsa oynamak”tan kastedilen, eğer şirket hisseleri üzerinde manipülasyon yapmak, kumar oynamak ise borsa oynamak da, buna yardımcı olmak da caiz olmaz. Aynı zamanda borsa ticareti müslümanın hem ibadetlerini hem de asli işini aksatmamalıdır.
Soru: Sabah namazının farzının ikinci rekatındayken güneş doğsa namaz bozulur mu?
Cevap: Evet. Namaz bozulur.Kerahat vakti çıktıktan (güneş doğduktan kırkbeş dakika) sonra o günkü sabah namazı, öğlen namazına yaklaşık yirmi ile kırk dakika arası kalıncaya kadar sünnetiyle beraber kaza edilir. Diğer namazları kılıyorken yeni namaz vakti girince o namaza devam edilir ve eda sayılır. Örnek; o günkü ikindiyi kılınca akşam vakti girse bir rekatı da akşam namazının vaktine geçse ve dört rekat tamamlansa bu ikindi namazı edadır. Kaza değil.Sabah namazı hariç dört vakti takib eden vakit kamil vakittir. Ama sabah güneş doğduktan öğlene kadar mühmel (içinde farz namaz olmayan) vakittir.Vakitleri tesbitte Diyanet Takvimini takip etmeliyiz.
Soru: Ben alacaklıyım. Borç verdiğim şahıs borcunu bana ödeyemiyor. Bu alacağımı zekatıma sayabilir miyim?
Cevap: Zekatın geçerli olmasının şartlarından birisi “ niyet etmek”, diğeri ise “ temlik “ yani zekat malını fakirin kendisine teslim etmektir. (Bundan dolayıdır ki toplu yemek vermeler zekata sayılmaz. ) Bir kimse birine borç verse bir saat veya bir gün sonra verdiği borcu zekata sayabilmesi için o malın o anda harcanmamış olup, borçlunun elinde bulunması gerekir ki kişi zekatına niyet edebilsin.Eğer harcamışsa zekata sayılamaz. Caiz olmaz. Zekatta menfaat beklenmez. Borcu ödeyemeyen kimseden parayı kurtarmak için zekata saymak ne niyet şartına ve ne de temlik şartına uymaz. Ama kişi kendisine borcu olan şahsa zekatını verebilir. Bununla borçlu borcunu öder, işte bu caizdir.
Soru:Namazda başörtüm açılırsa namazım bozulur mu?
Cevap:Bir rükün miktarı açılırsa namaz bozulur. Bir rükün miktarı üç defa “Sübhanallah“ diyecek kadar bir zaman geçmesidir.Örtünmesi farz olan (setr-i avret) azalardan dörtte birinden az olan açılmalar, namazı bozmaz. Dörtte birinden fazla olan açılmalar namazı bozar.Namazda iken avret yerinin örtüsü açılsa ve hiç beklemeden açılan yer kapatılsa namaz bozulmaz. Bir rükün miktarı bekledikten sonra kapatılsa, namaz bozulmuş olur.
Avret mahallinden açılan kısmın tekrar örtünmesi bir elle olmalıdır. İki elle yapılan hareketler amel-i kesire girer ve namazı bozar.
Soru:Boy abdesti alıyorken küpelerimi çıkarmam gerekir mi? Küpe için delinen yerler kapanmışsa alınan abdest geçerli midir?
Cevap:Hayır, küpeleri çıkarmak gerekmez. Nasıl ki abdestte yüzüğü oynatarak suyu altına geçirmek mümkünse küpeleri de hareket ettirerek suyu içine geçirmek mümkündür.Bu gerekli ve yeterlidir.Küpe delikleri takmayınca, kendi kendine kapanırsa yıkamak kafidir. Abdest geçerlidir. Deri bağlayarak kapanmış olan küpe deliklerini boy abdesti ( gusül ) alınca iğne vb. şeylerle delmek doğru değildir.
Eğer kir vb.şeylerle kapanmış ise küpe deliklerini bir şekilde suyla ovalayarak delikleri ıslatmak yeterlidir. Vesvese yapmamak gerekir. Bu konuda kalbin mutmain olması yeterlidir.
Soru;İkindi namazının peşine kaza namazı kılınır mı?
Cevap;Evet, kaza kılınabilir. Akşamleyin güneş batmadan 40-50 dakika öncesine kadar kaza namazı kılmak caizdir. Bu dakikalar içinde ise kaza namazı kılınmaz.
Ancak o günkü ikindi namazının farzı akşam namazından önceki kerahat vaktinde de olsa kılınmalıdır. O günkü ikindi namazını kerahat vaktine kadar mazaretsiz olarak geciktirmek mekruhtur.
Soru : Geceleri saat on ikiden sonra teheccüd namazını kılıp uyuyorum. Yaptığım doğru mudur?
Cevap : Sizin kıldığınız namaz “gece namazı“ dır. Bu ayrı bir nafile namazdır. Teheccüd namazının ise iki özelliği vardır;1- Yatsı namazından sonra kılınması,2- Az da olsa uyuduktan sonra uyanıp, gece kılınan nafile bir namaz olmasıdır. Peygamber Efendimiz (sav) teheccüd namazını devamlı kılmıştır. Müslümanlara da teheccüd namazı kılmak sünnettir. İki rekattan sekiz rekata kadar kılınabilir. Teheccüd namazını iki rekatta bir selamla kılmak daha faziletlidir. Dört rekat olarak da kılınabilir. Teravih namazı gibi kılınır. Şöyle niyet edilir;”Niyet ettim Allah rızası için teheccüd namazı kılmaya.”
Soru : Sosyal medyada okuduğumuz bir haberi hemen, araştırmadan başkalarına iletmemiz ya da sayfamızda paylaşmamız caiz midir?
Cevap : Hayır, caiz değildir. Gerek sosyal medyada gerekse başka mecralarda kişileri veya toplumun tamamını ilgilendiren bir haberi okumamız veya dinlememiz halinde o konu hakkında kesin bilgi sahibi olmadan hemen yaymamız caiz değildir. Zira okuduğumuz veya dinlediğimiz bu haber yalan ve iftira içerikli bir haber olabilir. Bunu yaymak da yazmak gibi dinimizde kesinlikle haramdır. Bu aynı zamanda bir kul hakkıdır ve helalleşmek gerekir. Bu gibi mecralarda paylaşılan haberler çok hızlı yayıldığından dolayı helalleşmek çoğu zaman mümkün olmamaktadır. Biz Müslümanlar organlarımızla işlediklerimizden sorumluyuz. Bu nedenle gözlerimizin baktığı, parmaklarımızın yazdığı, kulaklarımızın duyduğu vb. şeyler helal midir, yoksa haram mıdır? Bunlara dikkat etmeliyiz.
Soru:Akrabam altınlarımı benden borç almak istiyor. Altını borç vermek caiz midir?
Cevap:Evet, caizdir. Buna dinimizde “karz-ı hasen” denir. Güveniyorsanız verirsiniz ve çok da sevap alırsınız. Geri alıyorken eğer çeyrek gibi sayıyla verdiyseniz yine sayıyla alırsınız. Yok eğer tartıyla verdiyseniz yine tartıyla geri alırsınız. Çok az bir miktarda olsa bile fazlalık talebi faize girer ki bu haramdır. Örneğin; 5 tane çeyrek altın verdiyseniz 5 tane çeyrek altın alırsınız. 20 gr. altın borç verdiyseniz 21 gr. alamazsınız. 1 gram faiz olur.Borç verdiğiniz altını geri alıyorken, borcu teslim aldığınız günkü kıymetinden, Türk Lirası olarak da alabilirsiniz.
