Ucuz ve kısa ömürlü ürünlerin yaygınlaşmasıyla unutulmaya yüz tutan şemsiye tamirciliği, Antakya’da Ali Devecioğlu’nun ellerinde yaşam mücadelesi veriyor. 1993 yılından bu yana mesleğini sürdüren Ali Usta, yenileme çalışmaları nedeniyle yıkılacak atölyesinin yerine prefabrik çarşılarda bir işyeri istiyor.
Bir zamanlar günlük hayatın vazgeçilmez meslekleri arasında yer alan şemsiye tamirciliği, değişen tüketim alışkanlıkları ve ucuz ithal ürünlerin piyasaya hâkim olmasıyla birlikte unutulmaya başladı. Eskimiş ya da bozulan şemsiyelerin çöpe atılmak yerine onarıldığı yıllar geride kalırken, bu köklü zanaatın Antakya’daki son temsilcilerinden Ali Devecioğlu, mesleğini yaşatmak için direnmeye devam ediyor.
33 Yıldır Şemsiyelere Yeniden Hayat Veriyor
Şemsiye tamirciliğine 1993 yılında başlayan Ali Devecioğlu, mesleğin inceliklerini rahmetli ustası Ahmet Yürek’ten öğrendi. Yıllardır aynı atölyede ekmeğini kazanan Ali Usta, kırılan telleri onarıyor, şemsiye direklerini tamir ediyor, bozulan parçaları yeniliyor ve eski şemsiyeleri yeniden kullanılabilir hâle getiriyor.
Bir dönem statü göstergesi olarak da görülen şemsiyelerin bugün kısa ömürlü ürünlerle yer değiştirdiğini belirten Devecioğlu, ucuz Çin malı şemsiyelerin yaygınlaşmasının mesleğe olan ilgiyi önemli ölçüde azalttığını ifade ediyor.
“Eskiden her mahallede bir şemsiye tamircisi vardı, şimdi neredeyse sadece ben kaldım” diyen Ali Usta, yıllar içinde bir mesleğin nasıl gözden kaybolduğuna bizzat tanıklık ediyor.
Geçimini Başka İşlerle Sağlıyor, Şemsiye Tamirinden Vazgeçmiyor
Şemsiye tamirciliğinin eski yoğunluğunu kaybetmesi nedeniyle farklı işlere de yönelmek zorunda kalan Devecioğlu, geçimini sürdürebilmek için teneke işleri, çatı oluğu montajı, bakım ve onarım hizmetleri veriyor. Ancak diğer işlere yönelse de şemsiye tamirciliğini bir kenara bırakmıyor.
“Geçimimi sağlamak için başka işler de yapmaya başladım ama şemsiye tamirini hiç bırakmadım. Eskisi kadar yoğun olmasa da hâlâ şemsiyesini tamir ettirmek isteyen müşterilerim geliyor. Elimdeki eski parçaları değerlendirerek ya da eski şemsiyelerden çıkan malzemelerle tamir yapıyorum. Genellikle tel ve direk onarımları gerçekleştiriyorum. Fiyatlarım da oldukça uygun” diyen Ali Usta, el emeğiyle mesleğini sürdürmeye çalışıyor.
“Sizi Bulmamız Çok İyi Oldu”
Şemsiyesini tamir ettirmek için kendisine ulaşan vatandaşların ilgisinin kendisini mutlu ettiğini anlatan Devecioğlu, müşterilerinden duyduğu sözlerin mesleğe bağlılığını artırdığını belirtiyor.
“Artık şemsiye tamiri yapılmadığını sanıyorduk, sizi bulmamız çok iyi oldu” diyen müşterilerinin kendisine moral verdiğini ifade eden Ali Usta, bu sayede hem vatandaşların kullanmaya devam etmek istedikleri şemsiyeleri kurtardığını hem de unutulmaya yüz tutan mesleğine katkı sunduğunu dile getiriyor.
Eski şemsiyelerin parçalarını değerlendirerek onarım yapması, bir yandan ekonomik bir çözüm sunarken diğer yandan kullanılabilir eşyaların çöpe gitmesini de önlüyor.
Atölyesi Yıkılacak, Yetkililerden Destek Bekliyor
Ali Devecioğlu’nun yıllardır mesleğini icra ettiği mütevazı atölyesi ise Uzun Çarşı ve çevresinde sürdürülen yenileme çalışmaları nedeniyle yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya. Atölyesinden ayrılacak olmanın üzüntüsünü yaşayan Ali Usta, mesleğini sürdürebilmek için yetkililerden destek bekliyor.
Devecioğlu, prefabrik çarşılarda kendisine uygun bir işyeri tahsis edilmesini istiyor. Böylece hem yıllardır emek verdiği mesleğini devam ettirmeyi hem de kendisine ihtiyaç duyan vatandaşlara hizmet sunmayı amaçlıyor.
“Sağlığım Elverdiği Sürece Devam Edeceğim”
Şemsiye tamirciliğinin kendisinden sonra devam edip etmeyeceği konusunda endişeli olduğunu belirten Ali Usta, mesleğin geleceğine ilişkin kaygılarını şu sözlerle dile getiriyor:“Benden sonra bu mesleği sürdürecek kimse kalmaz diye düşünüyorum. Ama ben sağlığım elverdiği sürece şemsiye tamirciliğine devam edeceğim.”
Antakya’da yılların birikimini ve ustalığını küçük bir atölyede yaşatmaya çalışan Ali Devecioğlu, yalnızca bozulan şemsiyeleri onarmıyor; aynı zamanda kaybolmaya yüz tutmuş bir zanaatın izlerini de koruyor. Şimdi ise gözünü yetkililerden gelecek desteğe çeviren Ali Usta, mesleğine devam edebileceği yeni bir işyeriyle hem kendi emeğini hem de geçmişten bugüne uzanan bu geleneği yaşatmak istiyor.
