İnsanoğlunun en eski ve en önemli gıda kaynaklarından biri olan buğdayda hasat sezonu sona yaklaşırken, ekim ayında toprakla buluşan başaklar bugünlerde çiftçilerin alın teriyle ambarlara taşınıyor. Türkiye’nin birçok bölgesinde hasat işlemleri modern biçerdöverlerle yapılırken, Hatay’ın Altınözü ilçesine bağlı Altınkaya Mahallesi’nde ise yıllara meydan okuyan geleneksel bir yöntem yaşatılmaya devam ediyor.
Altınkayalı çiftçiler, bu yıl da atalarından miras kalan “Patoz” yöntemiyle buğday harmanını gerçekleştirdi. Bölgedeki tarım arazilerinin küçük ve parçalı yapıda olması, bazı alanların biçerdöver kullanımına uygun olmaması ve modern makinelerde yaşanan ürün kayıpları, çiftçilerin geleneksel yöntemi tercih etmesinde önemli rol oynuyor.
Hasattan birkaç gün önce biçilen ve demetler halinde bağlanan buğdaylar, traktöre bağlı kayış ve kasnak sistemiyle çalışan Patoz makinesine taşınıyor. Harman zamanı geldiğinde ise mahallede adeta imece seferberliği yaşanıyor. Bir grup işçi tarladan demetleri toplarken, diğer ekip bunları Patoz makinesine ulaştırıyor. Harmanlanan ürünler ise üçüncü ekip tarafından elenerek çuvallara dolduruluyor.
Yaz sıcaklarına rağmen saatler süren çalışma, birlik ve dayanışma içerisinde tamamlanıyor. Bu geleneksel yöntem yalnızca buğdayın işlenmesini değil, aynı zamanda köy kültürünün, komşuluk ilişkilerinin ve imece geleneğinin de yaşatılmasına katkı sağlıyor.
Altınkayalı çiftçi İsmail Taze, bu yıl hasadın bereketli geçtiğini belirterek, “Bizim köyümüzde buğday hasadı ve harmanı yıllardır geleneksel yöntemlerle yapılıyor. Arazilerimizin küçük olması ve biçerdöverlerde yaşanan fireler nedeniyle Patoz yöntemini tercih ediyoruz. Zahmetli bir iş olsa da kalabalık bir ekiple 3-4 saat içerisinde harmanı tamamlıyoruz. Havaların aşırı sıcak olması nedeniyle çalışmalarımızı daha çok akşam saatlerinde gerçekleştiriyoruz. Herkes kendi yıllık buğdayını elde ettiği için tarladan mutlu ayrılıyor.” dedi.
Geçmiş yıllarda mahallede çok sayıda Patoz makinesinin bulunduğunu ifade eden Taze, günümüzde bu makinelerin neredeyse kalmadığını, ihtiyaç duyduklarında çevre mahallelerden saatlik ücret karşılığında Patoz getirdiklerini söyledi.
Hasadın tamamlanmasının mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Taze, “Bu yıl da buğdaylarımızı bereketli bir şekilde ambarlarımıza taşımanın sevincini yaşıyoruz. Rabbim tüm çiftçilerimize bol ve bereketli ürünler nasip etsin.” ifadelerini kullandı.
Altınkaya Mahallesi’nde yaşatılan geleneksel Patoz yöntemi, modern tarım teknolojilerinin yaygınlaştığı günümüzde dahi Anadolu’nun kadim üretim kültürünün, imece ruhunun ve dayanışma geleneğinin yaşamaya devam ettiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Altınkaya’da yükselen Patoz sesi, sadece bir hasadın değil; geçmişten geleceğe uzanan köklü bir kültürel mirasın da sesi olmaya devam ediyor.
