6 Şubat depremleri sonrası büyük yıkım yaşayan Antakya’da, kentin tarihi dokusu bir kez daha yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Depremde can kaybının görece az olduğu Antakya’nın tarihi merkezinde, kalın taş duvarlı zemin katların sağlam kalması sayesinde birçok kişi hayatta kalmıştı. Ancak bugün, 150 yıllık Osmanlı konut dokusunun ayakta kalabilmiş son izleri, “temizlik” gerekçesiyle kepçelerle ortadan kaldırılıyor.
2023 yılının Haziran ayında, uzmanların tüm itirazlarına rağmen Kültür ve Turizm Bakanlığı yöneticileri, tarihi evlerin yüzde 80’ini sanat eseri niteliğindeki ahşap ve taş elemanlar korunmadan yıktı. Yoğun çabalarla yalnızca az sayıda orta hasarlı yapı yıkımdan kurtarılabilmişti.
Aradan geçen yaklaşık üç yılda, kentte yeni konut alanlarına ağırlık verilirken, tarihi dokunun onarımı için gerekli bütçeler ayrılmadı. Restorasyon projelerinin özenle hazırlanması gereken bir dönemde, 17 Eylül’de yeni bir yıkım süreci başlatıldı. Erdoğan’ın Antakya ziyareti öncesinde alınan karar doğrultusunda, “harap görünüm” veren yapıların hızla ortadan kaldırılmasına girişildi.
Son 6 gün içinde özellikle gece operasyonlarıyla çok sayıda yapı kepçelerle yıkıldı. Tarihi Barudi Cafe, Kavinn Otel, Shaut Otel ilk etapta yok edilen yapılar arasında yer aldı. Asi Nehri’nin Saray Caddesi kıyısında ayakta kalabilmiş yapılar artık bulunmuyor.
Uzmanlar, Antakya’nın tarihi dokusunun betonarme TOKİ konutları gibi hızla inşa edilemeyeceğine dikkat çekerek şu uyarıyı yapıyor:
“Restorasyon, sabır ve özen isteyen bir süreçtir. 150 yıllık Osmanlı konut dokusunun izlerini mıntıka temizliği yaparak yok edemezsiniz. Ecdada saygı, ayakta kalabilmiş eserleri korumakla olur. Bu vahşi operasyon acilen durdurulmalı.”
